Historia ulicy Świętojańskiej

Ulica Świętojańska wytyczona została przy lokacji w. XIII/XIV, stanowiła odcinek głównego szlaku komunikacyjnego miasta (Świętojańska - Rynek - Nowomiejska). Wiodła z Rynku do grodu, stąd jej pierwotna, od w. XV do pocz. w. XVII, nazwa: Grodzka, platea Castrensis. W w. XVII zmiany nazwy: ul. Zamkowa, ul. Św. Jana, od wezwania kościoła kolegiackiego. Od początku wieku XVIII ustala się obecna nazwa ulicy (do pocz. w. XX Święto Jańska). Zachodnią pierzeję ulicy, liczącą w. XV-XVI dziewiętnaście działek (sięgających ul. Piwnej), przecinały dwie wąskie uliczki bez nazwy łączące ul. Świętojańską z ul. Piwną. Jedną zabudowano w. XVI (nr 13, hip. 20), drugą zamknięto przed 1743, zabudowano na przełomie w. XIX/XX (między nr 17, hip. 18, a nr 18, hip. 17). Na miejscu drewnianej początkowo zabudowy powstają od  XVI wieku murowane domy frontowe (jedynie na działce nr 5, hip. 25 budynek murowany istniał już w. XV); ich tylne oficyny wychodziły na ul. Piwną. Zwarta, dwufrontowa (Świętojańska - Piwna) zabudowa działek, własność głównie mieszczańska, ukształtowała się ostatecznie w XVIII wieku. W 1831 zburzono kamienicę nr hip. 9, na rogu odcinka ul. Zapiecek, którą wówczas poszerzono. Zabudowa wschodniej pierzei ulicy ulegała większym przemianom. W. XV-XVI wieku istniało tu sześć posesji mieszczańskich wytyczonych na gruncie miejskim, przylegającym do bloku rynkowego (numery hip. 5-8), kościół kolegiacki Św. Jana pomiędzy dwiema uliczkami poprzecznymi do ul. Świętojańskiej (Dziekania oraz, z pn. strony kolegiaty, uliczka biegnąca do ul. Jezuickiej, zwana wówczas Świętojańską) oraz sześć posesji wydzielonych z gruntów książęcych (nry hip. 2-3, 88), nadanych duchowieństwu (Mansjonaria, Psałteria), szkole parafialnej i mieszczanom. 
W latach1598-1626 na gotyckich piwnicach dwóch zburzonych kamienic i uliczce przy kolegiacie wzniesiono kościół jezuitów (nr hip. 5). Ostateczna zabudowa tej pierzei, przetrwała do zniszczeń w 1944, ukształtowała się po przekształceniach związanych ze zmianami własnościowymi w. XVII-XIX. Zburzoną w 1944 r. zabudowę ulicy odbudowano w latach1953-59, przywracając dwa przejścia łączące ul. Świętojańską z ul. Piwną.

 


Strona główna    Zapiecek    Antykwariat   Galeria Zapiecek  Przyjaciele książek   Dziennik
Stare Miasto   Rynek    Plac Zamkowy    Pomniki
Artyści: Wiesława Kwiatkowska,     Grzegorz Bialik,    Joanna Sierko,
Poeci: Maria Pawlikowska-Jasnorzewska,    Bolesław Leśmian