Kanonia 28

z lewej widok na kamieniczkę przy Kanoni 28 od strony ulicy Jezuickiej, 
z prawej widok od strony Kanonii
każdą tablicę można powiększyć - element ściany gotyckiej także

Kanonia 28, hip. 75, narożnik ul. Jezuickiej nr 2. Kanonia zbudowana w roku 1541 dla oficjała i kanonika Stanisława Bonieckiego, jako budynek późnogotycki; trzykondygnacjowy, jednotraktowy, zapewne dwudzielny, z sienią od strony narożnika, do której prowadził portal z cmentarza (obecnej ul. Kanonia). Spalona 1607, odbudowana 1611 z dodaniem m.in. wykusza od strony ul. Jezuickiej. W tej formie kanonia przetrwała do zniszczenia w 1944. 1743 własność kanonika Antoniego Kazimierza Ostrowskiego, późniejszego arcybiskupa gnieźnieńskiego, 1754 kanonika Wincentego. Po 1757 przedłużona do styku z domem Jezuicka nr 4, i zajęła wylot ul. Dawnej; parter dobudówki utworzyła sklepiona brama, otwarta na tę uliczkę (od tego czasu dzierżawioną przez kapitułę), na piętrach mieszkanie proboszcza. Następnie własność m.in. 1784 kapituły, później kanoników: 1819 Wincentego Łaszczewskiego, 1821 Adama Królikiewicza, 1844-65 Jana Dekerta, syna prezydenta, późniejszego biskupa halikarnaskiego, 1867 Augusta Siekluckiego. 1867-8 kamienica rządowa, następnie w rękach: 1870-6 F.Dziaszkowskiego, 1878-89 Feliksa Chruszakowskiego, 1907 Piaszczyńskiej. 1911 mieściło się tui archiwum akt starych i hipotecznych; wówczas remontowana, a w bramie na ul. Dawną umieszczony sklep. 1915-30 własność architekta Józefa Piusa Dziekońskiego i jego spadkobierców. 
Przed ostatnią wojną odkryty i wyeksponowany fragment portalu gotyckiego. Po zniszczeniu 1944 zachowana część obu elewacji do wysokości I p., brama na ul. Dawną wraz z nadbudową. 
Odbudowana 1949-52 wg proj. Stanisława Żaryna i Antoniego Aleksandra Jawornickiego, z odtworzeniem stanu sprzed zniszczenia, bez latarni, z obniżeniem aneksu nad bramą do jednego piętra, w formie nawiązującej do wyglądu z drugiej połowy wieku XVIII; układ wnętrz zmieniony. - Trzykondygnacjowa. Piwnice dwudzielne, w przedniej części gotyckie z 1541 
Fasada od strony Kanonii dwuosiowa; ze skarpą w narożu, obok której fragment portalu gotyckiego z profilowanej cegły, wielobarwnie glazurowanej. Przy narożu ponad przyziemiem (pierwotnie na wysokości II p.) zrekonstruowana tablica kamienna z inskrypcją o budowie kanonii 1541 przez Stanisława Bonieckiegoi z herbem Bończa, obok odsłonięty fragment gotyckiego muru.

 


Strona główna    Zapiecek    Antykwariat   Galeria Zapiecek  Przyjaciele książek   Dziennik
Stare Miasto   Rynek    Plac Zamkowy    Pomniki
Artyści: Wiesława Kwiatkowska,     Grzegorz Bialik,    Joanna Sierko,
Poeci: Maria Pawlikowska-Jasnorzewska,    Bolesław Leśmian