Historia ulicy Krzywe Koło

Nazwa - platea Curvae Rotae, ulica Krzywego Koła - wynikająca z formy przebiegu ulicy, o dwu odcinkach równoległych do załamujących się pod kątem prostym murów obronnych. Wybiega ona ku północy  z północno-wschodniego naroża Rynku, następnie zakręca ku zachodowi  i  dochodzi do ul. Nowomiejskiej.  
Zabudowa po stronie nieparzystej - oficyny mieszkalne i gospodarcze-powstała na tyłach działek bloku rynkowego Strony Dekerta, dla którego Krzywe Koło było ulicą gospodarczą. Po stronie parzystej, zewnętrznej, zabudowa oddzielona początkowo od murów obronnych uliczką, z biegiem czasu zabudowaną. 
W wieku XV przy ulicy znajdowało się 19 działek z budynkami drewnianymi, z wyjątkiem zapewne najstarszego na warszawskim Starym Mieście domu murowanego (nr 3, hip. 184), z w. XIV  może pierwszej siedziby wójtów.
Oprócz domów mieszkalnych Krzywe Koło miało w drugiej połowie XV wieku 2 słodownie oraz ogród w posesji narożnej (przy Nowomiejskiej). Działki były niewielkie - o głębokości 15-20 m z wąską przymurną uliczką na tyłach o szerokości 2 metrów. Zamieszkiwali tu wówczas: aptekarz, rzemieślnicy różnych zawodów, a głównie złotnicy.
Pożar w 1607 roku zniszczył prawie wszystkie domy, odbudowa w wieku XVII - głównie w stylu późnego renesansu lub wczesnego baroku. Od czasów Zygmunta III pod numerem 6 znajdowała się przez ok. 200 lat, szkoła dla sierot bractwa św. Benona 
Domy murowane wznoszono od w. XVI. W połowie  XVII wieku mieścił się tu zajazd wozów pocztowych (nr 10, hip. 186). 
W roku 1776 Engel prowadził na Krzywym Kole pierwszą w Warszawie drukarnię nut muzycznych, a na początku XIX wieku działała tu drukarnia Dąbrowskiego, Zawadzkiego i Rakoczego. W 1790 mieszkało tu prawie 600 mieszkańców co może świadczyć nawet o przeludnieniu na tej  ulicy.
Zamieszkiwali tu: urzędnicy, wojskowi, nauczyciele i rzemieślnicy, kupcy oraz szynkarze. Mieszkało tu aż 7 muzyków i organistów (m.in. Jan Stefani autor muzyki do "Krakowiaków i Górali"), a także rzeźbiarz królewski Lebrun autor posągów w Łazienkach i Zamku
Zabudowa zniszczona 1944, odbudowana 1951-7. 
Połączone między sobą podwórza strony nieparzystej, wspólne z podwórzami kamienic Strony Dekerta Rynku, tworzą częściowo lapidarium Muzeum Historycznego m. st. Warszawy.


Krzywe Koło - lata 70-te
(widok w kierunku Rynku)

 


Widok na Krzywe Koło od strony Rynku
(po prawej stronie za restauracją "Kamienne Schodki" zejście na Brzozową - Kamiennymi Schodkami
[kwiecień 2001]

 


Strona główna    Zapiecek    Antykwariat   Galeria Zapiecek  Przyjaciele książek   Dziennik
Stare Miasto   Rynek    Plac Zamkowy    Pomniki
Artyści: Wiesława Kwiatkowska,     Grzegorz Bialik,    Joanna Sierko,
Poeci: Maria Pawlikowska-Jasnorzewska,    Bolesław Leśmian