|
Nazwa - platea Curvae
Rotae, ulica Krzywego Koła - wynikająca z formy przebiegu ulicy, o dwu odcinkach równoległych do
załamujących się pod kątem prostym murów obronnych. Wybiega ona ku północy
z północno-wschodniego naroża Rynku, następnie zakręca ku
zachodowi i dochodzi do ul. Nowomiejskiej.
Zabudowa po stronie nieparzystej - oficyny mieszkalne i gospodarcze-powstała na tyłach działek
bloku rynkowego Strony Dekerta, dla którego Krzywe Koło było ulicą gospodarczą. Po stronie parzystej, zewnętrznej, zabudowa
oddzielona początkowo od murów obronnych uliczką, z biegiem czasu zabudowaną.
W wieku XV przy ulicy znajdowało się 19 działek z budynkami drewnianymi, z
wyjątkiem zapewne najstarszego na warszawskim Starym Mieście domu murowanego (nr 3,
hip. 184), z w. XIV
może pierwszej siedziby wójtów.
Oprócz domów mieszkalnych Krzywe Koło miało w drugiej połowie XV
wieku 2 słodownie oraz ogród w posesji narożnej (przy Nowomiejskiej).
Działki były niewielkie - o głębokości 15-20 m z wąską przymurną
uliczką na tyłach o szerokości 2 metrów. Zamieszkiwali tu wówczas:
aptekarz, rzemieślnicy różnych zawodów, a głównie złotnicy.
Pożar w 1607 roku zniszczył prawie wszystkie domy, odbudowa w wieku XVII
- głównie w stylu późnego renesansu lub wczesnego baroku. Od czasów
Zygmunta III pod numerem 6 znajdowała się przez ok. 200 lat, szkoła dla
sierot bractwa św. Benona
Domy murowane wznoszono od w. XVI. W połowie XVII wieku mieścił się tu zajazd wozów pocztowych
(nr 10, hip. 186).
W roku 1776 Engel prowadził na Krzywym Kole pierwszą w Warszawie
drukarnię nut muzycznych, a na początku XIX wieku działała tu
drukarnia Dąbrowskiego, Zawadzkiego i Rakoczego. W 1790 mieszkało tu
prawie 600 mieszkańców co może świadczyć nawet o przeludnieniu na
tej ulicy.
Zamieszkiwali tu: urzędnicy, wojskowi, nauczyciele i rzemieślnicy, kupcy
oraz szynkarze. Mieszkało tu aż 7 muzyków i organistów (m.in. Jan
Stefani autor muzyki do "Krakowiaków i Górali"), a także rzeźbiarz
królewski Lebrun autor posągów w Łazienkach i Zamku
Zabudowa zniszczona 1944, odbudowana 1951-7.
Połączone między sobą podwórza strony nieparzystej, wspólne z podwórzami kamienic Strony Dekerta Rynku, tworzą częściowo
lapidarium Muzeum Historycznego m. st. Warszawy.
|

Krzywe Koło - lata 70-te
(widok w kierunku Rynku)

Widok na Krzywe Koło od strony Rynku
(po prawej stronie za restauracją "Kamienne Schodki" zejście
na Brzozową - Kamiennymi Schodkami
[kwiecień 2001]
|