BOLESŁAW LEŚMIAN  urodził się prawdopodobnie 22 stycznia 1877 roku (wg in. źródeł 1878 lub 1879) w Warszawie. Data urodzin jest sporna bowiem rok 1877 figuruje w odpisie metryki urodzenia, natomiast poeta w jednym z listów podaje swój rok urodzenia na 1878, z kolei płyta nagrobna na warszawskich Powązkach, gdzie poeta jest pochowany podaje rok 1879. Właściwe jego nazwisko brzmiało LESMAN. Rodzice Leśmiana to Józef Lesman i Emma z Sunderalndów. Pochodził ze środowiska spolszczonej inteligencji żydowskiej, ojciec był wyższym urzędnikiem kolejowym, rodzina matki posiadała fabrykę fajansów w Iłży. Matka poety zmarła w jego wczesnym dzieciństwie, ojciec ożenił się po raz drugi z Heleną z Dobrowolskich. Ojciec umiera w 1912 roku, potem brat Kazimierz, a w 1921 roku siostra Aleksandra.
          Dzieciństwo i wczesną młodość spędził na Ukrainie, kształcił się w Kijowie, gdzie ukończył gimnazjum klasyczne i studia prawnicze (1901) . Po powrocie do Warszawy wprowadzony został w życie literackie przez wuja, A. Langego. W latach 1903-06 i 1912-14 przebywał we Francji (głównie w Paryżu). Właśnie w Paryżu Leśmian wstępuje w związek małżeński z malarką Zofią Chylińską, z którą miał dwie córki; Marię Ludwikę i Wandę. 
          W 1911 roku był współzałożycielem i reżyserem nowatorskiego Teatru Artystycznego w Warszawie. W czasie I wojny światowej mieszkał w Łodzi, gdzie był kierownikiem literackim Teatru Polskiego. 
          Od 1918 roku pracował jako notariusz i następnie rejent, początkowo w Hrubieszowie, od 1922 roku w Zamościu. W 1933 wybrany został członkiem Polskiej Akademii Literatury. W 1935 przeniósł się do Warszawy i tu spędził ostatnie lata życia. Zmarł na serce 7 listopada 1937 roku. 

TWÓRCZOŚĆ

          Debiutował najprawdopodobniej w 1895 (wiersz Sekstyny w tyg. „Wędrowiec"). Zaprzyjaźnimy z Zenonem Przesmyckim (Miriamem), współpracował od 1901 z jego  „Chimerą". 
W młodości uprawiał też poezję w języku ros. (m. in. poemat Pieśni przemądrej Wasylisy [Песни Василисы Премудрой]  i cykl Księżycowe upojenie [Лунное похмелъе], drukowany w latach 1906-07 w mos­kiewskich pismach „Zołotoje runo" i „Wjesy"), znaną w polskich przekładach M. Pankowskiego (Wiersze rosyjskie, Londyn 1961). Wczesna twórczość Leśmiana rozwijała się w klimacie artystycznego modernizmu, jednak już pierwszy jego zbiór, Sad rozstajny (1912), jest świadectwem przełamywania konwencji młodopolskiej i manifestacją własnej postawy poetyckiej. Programowemu odwróceniu się od realiów życia współczesnego towarzyszy postawa aktywistyczna i kult przygody duchowej, której filozoficznym zapleczem są idee Nietzschego i Bergsona. Ujawnia się skłonność poety do alegoryzacji postaw intelektualnych, widoczna zwłaszcza w motywach nawrotu do natury, rozumianego zarówno konkretnie, jak filozoficznie i symbolicznie (wiąże się z nimi podjęta przez Leśmiana mityczna koncepcja poety jako „człowieka pierwotnego"). 
          W dobie Młodej Polski uprawiał również Leśmian bogatą twórczość krytyczno-literacką i eseistyczną (wyd. w zbiorze Szkice literackie 1959), współpracując gł. z „Literaturą i Sztuką" (dod. do „Nowej Gazety" J. Lorentowicza) i nast. z „Myślą Polską" J. Mortkowicza. Ogłosił m. in. szereg studiów na tematy filozoficzne i estetyczne, określających w znacznym stopniu jego program poetycki (np. Znaczenie pośrednictwa w metafizyce życia zbiorowego, Rytm jako światopogląd). Dorobek tego okresu obejmuje ponadto stylizowaną prozę baśniową opartą na motywach orientalnych (Klechdy sezamowe 1913, Przygody Sindbada Żeglarza 1913) i folklorze polskim (Klechdy polskie, Londyn 1956, wyd. krajowe 1959), przekł. nowel E.A. Poego (Opowieści nadzwyczajne, t. 1-2 1913), próby dramatyczne. Pełnię swego talentu ukazał Leśmian w drugim z kolei zbiorze wierszy  Łąka (1920), który spotkał się z wysoką oceną kilku krytyków (m. in. K. Irzykowskiego). 
          Przez dłuższy czas pozostawał jednak mało znany i niedoceniany w szerszej opinii lit. (utrzymywał jedynie kontakt z efemerycznymi pismami jak: „Czartak", „Ponowa", „Prom"). Dopiero w latach trzydziestych wzrosło zainteresowanie jego twórczością (m. in. K. Wierzyński udostępnił mu łamy swego pisma „Kultura"), utwierdzone po wydaniu dwu ostatnich zbiorów poetyckich Napój cienisty (1936) i Dziejba leśna (1938). Motywy pozytywnego powrotu do natury i świata pierwotnej ludowości, określające dotychczas program poetycko-filozoficzny Leśmiana, ustępują w nich miejsca motywom nicości i śmierci, a wraz z nimi akcentom światopoglądowym, które można określić jako egzystencjalistyczne.

          W dyskusji poetyckiej wokół teistycznej koncepcji człowieka, prowadzonej od pierwszego zbioru, w poezji Leśmiana zwycięża egzystencjalny i tragiczny humanizm: podstawowym problemem dla człowieka okazuje się sam człowiek. Również charakterystyczna dla wierszy Leśmiana poetyka symboliczna ulega szczególnemu przewartościowaniu: symbol jako nosiciel mitu okazuje się równie śmiertelny jak człowiek, bywa pustą maską, a nie znakiem bytu transcendentnego (ballada Dziewczyna, cykl Postacie). Ewolucji tej towarzyszy nasilenie tonacji elegijnej, a humor Leśmianowski, niegdyś rubaszny i witalny, zmienia się na ciemny i posępny, zwłaszcza w utworach balladowych, utrzymanych w stylu zgrzytliwej groteski.

Odosobnioną twórczość Leśmiana łączą różnorodne związki z folklorem słowiańskim i polska tradycją literacką (Kochanowski, wielcy romantycy, Norwid), widoczne m. in. w języku przesyconym neologizmami i neosemantyzmami o proweniencji staropolskiej i ludowej. Jego styl poetycki, zarazem wizyjny i realistyczny, zespala baśniową fantastykę i groteskę ze zmysłową obserwacją konkretu, przede wszystkim świata przyrody. Inwencja poetycka L. wyraziła się wreszcie w odnowieniu tradycyjnych form gatunkowych (zwł. liryki osobistej o charakterze erotycznym i liryki elegijnej), w ukształtowaniu nowego typu stylizowanej ludowo ballady i poematu baśniowo-filozoficznego. Po II wojnie światowej dorobek Leśmiana budzi wzrastające zainteresowanie czytelnicze i badawcze: ukazują sil popularne wybory jego wierszy (pierwsze: 1946 L. Staffa, 1955 M. Jastruna) i wznowienia prozy baśniowej, wydane zostają utwory rozproszone i zapomniane, pojawiają się relacje wspomnieniowe, liczne studia historyczno-literackie i prace krytyczne poświęcone poecie (także w językach obcych). Przekłady poszczególnych utworów na języki francuski, niemiecki, czeski, rosyjski, angielski. Współcześnie Leśmian uznawany jest powszechnie za jednego z czołowych klasyków poezji polskiej.

W powyższym opracowaniu zacytowano niemal dosłownie opracowanie wybitnego krytyka Jacka Trznadla umieszczone w Przewodniku Encyklopedycznym Literatura Polska T.1 s. 561-562 oraz wybiórczo - tegoż autora "Koleje życia poety" umieszczone we wstępie do Poezji Wybranych Bolesława Leśmiana wydanych przez Zakład Narodowy im. Ossolinskich w serii Biblioteki Narodowej.