Nowomiejska 12

Nowomiejska nr 12, hip. 159, kamienica Gołębiowska. Narożna z ul. Krzywe Koło. Do połowy w. XVI parcela obejmująca zapewne obecne działki nry 10 i 12. 1456 wymieniany dom Mikołaja, siodlarza (po Janie Benschu), a 1461 browar tegoż właściciela. 1501-10 w posiadaniu rodziny Gołębiów (Golambów); 1508 na działce stały dwa stykające się domy na rogu (do Gołębiów należał również dom nr 8). 1509-11 na tyłach parceli wzmiankowane dwa browary Mikołaja Pothdambka, zapewne na miejscu uliczki gospodarczej. Następnymi właścicielami Mikołaj, a po nim Stanisław Kazubowie, 1558 Andrzej Wirczibiesz (w tym czasie rozdzielona własność z nr 10). Początkowo dom drewniany, 1598-1659 określony jako częściowo murowany, częściowo (wewnątrz) drewniany. W końcu w. XVI w posiadaniu bakałarza Akademii Krakowskiej Walentego Lentowskiego, potem rajcy Tomasza Chawłosza, 16322 Mikołaja Gizy. 1656-82 własność Tomasza Pradla, cyrulika królewskiego; wówczas kamienica już w całości murowana, uzyskała układ trzytraktowy i attykę.

 W pierwszej połowie w. XVIII własność Skwarczyńskiego. Rozbudowana o oficyny murowane: boczną (od ul. Krzywe Koło) i tylną (w miejscu dawnej uliczki gospodarczej, obejmującą szerokość dwóch działek, nry 10 i 12), potwierdzoną 1790, kiedy właścicielem Mikołaj Faltynowicz. W. XIX częste zmiany właścicieli (m.in. 1820-43 rodzina Wiatrowskich) oraz przebudowy. 
Po zniszczeniu 1944 zachowane fragmenty piwnic i parteru, z częścią sklepień. Po rozebraniu wszystkich zachowanych fragmentów naziemnych, poza gotycką ścianą, szczytową (wspólną z nr 10), odbudowana 1953 wg proj. Stanisława Żaryna, w nawiązaniu do stanu sprzed 1944, 
zachowującego cechy kamienicy z w. XVIII, z oficyną od strony ul. Krzywe Koło z w. XVIII; odmiennie rozwiązane pomieszczenia poddasza. - Trzykondygnacjowa, trzytraktowa. Piwnice dwutraktowe z w. XVII. Na parterze, który zachował układ z w. XVII, wąska przelotowa sień sklepiona kolebkowo z lunetami i pomieszczenia od strony Krzywego Koła sklepione żaglasto z lunetami; nowa klatka schodowa na dawnym miejscu, w środkowym trakcie. Fasada trzyosiowa. Na parterze portal piaskowcowy, w. XVII, częściowo rekonstruowany, boniowany, zamknięty półkoliście, obok, w miejscu dawnego wejścia do sklepu, wnęka z oknem, o łuku koszowym,  w nowym obramieniu. Okna pięter w tynkowych profilowanych opaskach z gzymsami nad oknami I p. Nad wydatnym gzymsem wieńczącym zrekonstruowana attyka trzyprzęsłowa (do 1944 istniało jedynie jedno przęsło); wysoki fryz rozczłonkowany pilasterkami, grzebień ze sterczynami i esownicami. W narożu od ul. Krzywe Koło, od wysokości II p. boniowanie. Elewacja boczna o siedmiu nieregularnie rozstawionych osiach, bez architektonicznego wyodrębnienia oficyny, gładka, z dwiema skarpami. Dach (którego szczyt od ul. Nowomiejskiej zasłania attyka) z czterema wystawkami od ul. Krzywe Koło.