 |
|
Rynek nr 18, hip. 61, kamienica Orlemusowska (Cristowska,
Blumowska). Pierwszymi znanymi właścicielami 1447-57 szlachecka rodzina Duczkich (Anna, Paweł, Stanisław). 1469 kamienicę „condam
domus Duczky" uzyskał Krystek Małodobry, burmistrz. Może wówczas jednotraktowa, dostawiona do ściany sąsiedzkiej, zbudowanej
przed 1455 (zob. Rynek nr 16). W rękach spadkobierców Krystka do połowy w. XVI, następnie
m.in. Melchiora Bluma, kupca. Przebudowywana przez nich, być może parokrotnie. Wówczas późnogotycka,
dwutraktowa, co najmniej dwupiętrowa (wątek gotycki sięgał szczątkowo trzeciego piętra), z piwnicami frontowymi przykrytymi stropami
(gniazda po belkach) i tylną sklepioną; sklep tylny w parterze z podłogą
ceramiczną, początkowo przykryty stropem, później sklepiony. Kolejnymi właścicielami
m.in.: od 1556 Jan Giza, kupiec (ojciec Barbary), od 1576 Jan Himiand, kupiec z Norymberg;,
pod koniec w. XVI Zygmunt Hebersperger (Ebersperger), potem jego zięć, Wojciech Chociszewski.
Od 1613 własność Orlemusów (Horlemusów); prawdopodobnie przebudowana
w drugiej połowie w. XVII przez Augustyna Orlemusa, burmistrza. W XVII/XVIII
w. w posiadaniu Winklerów, następnie Waleriana Kicińskiego, sekretarza i łożniczego królewskiego, przez którego zapewne
przebudowana (m.in. fasada) przed 1736 (data libertacji); 1743
czterokondygnacjowa, czteroosiowa. |
|
Pod koniec w. XVIII własność
Andrychowiczów i Białobrzeskich, w. XIX m.in. Jana Gautier i od 1858 Emanuela
Waleriana Grabowskiego, przez którego 1859 remontowane wnętrza i elewacje; wówczas z mieszkalnym poddaszem oraz nowo wzniesioną
oficyną boczną łączącą kamienicę z zabudową tylną (zob. ul. Brzozowa
nr 21). 1880-1939 należała do rodziny Mayów. Podczas remontu 1928
m.in. usunięto gzymsy kordonowe i balkon na pierwszym piętrze, polichromię wyk. Waciaw
Borowski.
Po zniszczeniach 1944 zachowane piwnice i dolne fragmenty węgarów portalu głównego. Odbudowana
1952-53 wg proj. Anny Soye-Guerguin z odtworzeniem fasady z w. XVIII (zachowanej do 1944), nowo projektowanym dachem, elewacją tylną
i wnętrzami. - Czterokondygnacjowa, trzytraktowa. Wnętrza połączone z kamienicą nr 20, mieszczą Muzeum Literatury im. Adama
Mickiewicza. Piwnice z głębokim przednim traktem, płytszym i węższym tylnym (jego ściany boczne odsunięte od sąsiadów,
niepodpiwniczony przechód na podwórze). Fasada o charakterze barokowym, czteroosiowa, zwieńczona trójkątnym przyczółkiem, w którym dwie tarcze złączone muszlą oraz liściasta
girlanda spięta maszkaronem; w zwieńczeniu kamienne putto wyk. 1953 przez Teresę Rostworowską, po bokach kamienne wazony wyk. 1953
przez Alinę Szapocznikow. Okna wyższych kondygnacji w profilowanych obramieniach, na I i II p. z gzymsami; pod nimi malowane
girlandy z wstęgami podtrzymywane przez putta, wyk. 1953 przez Jana
Zamoyskiego. Dach z wysoką latarnią. Przy elewacji tylnej piętrowa oficyna łącząca kamienicę z domem ul. Brzozowa nr 21. |