Rynek 22 (kamienica
pod Fortuną)
|
|
Rynek nr 22, hip. 59, kamienica Pod Fortuną (Susiiżyńska, Dzianotowska, Czempińska). Wzniesiona zapewne w. XV, prawdopodobnie jako budynek jednotraktowy, z piwnicą przykrytą stropem. Pierwszym znanym właścicielem 1496-8 Konrad Witchewalt (Witschenfelt). 1541-62 wzmiankowana jako własność Stanisława, potem Jana Susiigów (1563 i 1581 zwana Susiiżyńską), wówczas dostawiony trzeci trakt. Następnie w rękach szlacheckich: od 1563 Stanisława Ławskiego ze Strzegocina, wojewody mazowieckiego, od 1580 Pawła Szczawińskiego, kasztelana łęczyckiego, starosty sochaczewskiego, od 1616 jego spadkobierców, m.in. Pawła Krasińskiego, kanonika łowickiego, sekretarza królewskiego. W tym czasie zapewne dwukondygnacjowa, z oficyną tylną. Przed 1633 właścicielem Henryk Plumhoff, kupiec, burmistrz; od 1633 prawie do końca stulecia Jakub Gianotti (Dzianotti), kupiec winny, serwitor królewski, rajca, burmistrz. Przez tegoż 1633-35 gruntownie przebudowana po pożarze, m.in. przesklepiono piwnice, w których przechowywano dochody państwowe z podatków (tzw. kwarty); kamienica nadbudowana do czterech kondygnacji, z bogatą dekoracją fasady, na której personifikacja Fortuny; libertowana 1635. |
|
|
Zniszczona w drugiej połowie XVII w, remontowana 1671 i 1701, kiedy w rękach m.in. Skrzeczkowiczów i Szmelingów (wtedy otrzymała latarnię na dachu). Około połowy XVIII w. mieszkali tu malarze Szymon Czechowicz i Łukasz Smuglewicz. Następni właściciele 1754-1821 Czempińscy: Ambroży Tomasz, regent metryki skarbu koronnego, Jan Chrzciciel, lekarz, sekretarz królewski, i Paweł, także lekarz; 1822-37 Jan Zawisza, ok. 1837-44 Jan Lindner, rzeźbiarz (w tym czasie mieściła się tu kawiarnia, a w piwnicach skład win Fukiera). Przed 1847 połączona czterokondygnacjową oficyną boczną z domem tylnym (zob. ul. Brzozowa nr 25). Kolejni właściciele m.in.: 1852-61 Cybulscy, po 1869 Gustaw Meizner, ok. 1873-1942 rodzina Gebauerów, która zapewne przeprowadziła modyfikację fasady. 1928 kolejny remont elewacji głównej, na której polichromię wyk. Felicjan Szczęsny Kowarski. Po zniszczeniach 1944 zachowane piwnice i fragmenty murów parteru. Po rozebraniu ruin do fundamentów (z wyjątkiem ściany bocznej od kamienicy nr 20) odbudowana 1952-53 wg proj. Wojciecha Kobylińskiego z odtworzeniem fasady sprzed 1944, nowo projektowaną elewacją tylną i wnętrzami nawiązującymi w przyziemiu do stanu z 1939. - Czterokondygnacjową, trzytraktowa. Polichromia wykonana w 1953 przez Jana Seweryna Sokołowskiego, Zofię Kowalską i Jacka Sempolińskiego: fryzy z przedstawieniem Fortuny i płodów ziemi. Dach z dwiema wystawkami i trzyokienną latarnią. |
||
![]() |
||