 |
Rynek
4, numer hip. 68, kamienica Czempińska (Strubiczowska, Hamiszowska, Koślińska). 1448 wzmiankowany dom drewniany Burharda.
Kamienica wzniesiona przed 1467, kiedy Mikołaj Dzycze odstąpił ją Jerzemu Bombachowi; zapewne jednotraktowa. Następnie własność
Anny Rossomak, po niej przez ćwierć wieku w posiadaniu Stanisława Kropki (Crupka, Cropka);
w 1514 sprzedana Mikołajowi Cziczkowi, kuśnierzowi. Zapewne przez nich przebudowana i rozbudowana w głąb,
na początku XVI wieku, jednocześnie wzniesiona dwupiętrowa, jednotraktowa
oficyna gospodarcza w głębi podwórza. W drugiej połowie XVI wieku
należała do kupców: Michała Hamisza, Melchiora Walbacha, żupnika
królewskiego, Andrzeja Kośli, Jana Tregiera i od 1590 Jana Strubicza. W tym
czasie zabudowa tylna rozszerzona za mur obronny (zob. ul. Brzozowa nr 7),
zapewne również przebudowana kamienica rynkowa. Od 1604 własność Henryka
Plumhoffa, przez którego gruntownie przebudowana (nie zachowany napis na
kamiennej futrynie okna); wówczas trzypiętrowa, dwuosiowa, z trzema
sklepionymi pomieszczeniami na parterze; przebudowane piwnice połączone z
oficyną korytarzykiem pod podwórzem (jedyne takie rozwiązanie w Warszawie);
na podwórzu stajnia.
W
połowie XVII w. ponownie w posiadaniu Strubiczów, 1659-61 mieściła
aptekę. |
|
Przed 1743 (być może 1725, data na kracie nadświetla)
nadbudowana o V kondygnację z latarnią na kalenicy, przez kolejnego
właściciela Jakuba Szubalskiego, pisarza dekretowego. Następnie w
posiadaniu jego spadkobiercy Józefa Szubalskiego, konsyliarza
królewskiego i 1760-1827 Jana Chrzciciela Czempińskiego, lekarza,
sekretarza królewskiego. 1827-1916 w rękach rodziny Kulewskich, którzy
od 1873 byli również właścicielami sąsiedniej posesji nr 6; wówczas
nastąpiło połączenie kamienic i ujednolicenie fasad. 1928 remont fasady,
na której polichromię wyk. Ludomir Ślendziński. Ok. 1930 (nadal wraz z
nr 6) w posiadaniu rodziny Winterów.
Po zniszczeniach 1944 zachowane piwnice i fragmenty portalu (węgary boczne, krata). Odbudowana 1952-3
wg proj. Stanisława Kaminskiego z odtworzeniem fasady sprzed 1944, zachowującej wygląd z 1873, nowo projektowanymi wnętrzami, z
zachowaniem dawnego układu przyziemia, i elewacją tylną. - Pięciokondygnacjowa, trzytraktowa. Piwnice (do 1952) dwutraktowe, w których
wszystkie ściany, z wnękami w obu bocznych oraz okienkami na Rynek i podwórze, gotyckie, w. XV-XVI; kolebkowe sklepienia i schody na
Rynek oraz korytarzyk łączący pod podwórzem kamienicę z oficyną w. XVII. W przyziemiu wąska sień z prawej, sklepiona, jak i przyległe
pomieszczenia, kolebkowo-krzyżowo, za nią wąski przechód na podwórze.
Na najwyższej kondygnacji sgraffito, wyk. 1953 przez Krystynę Kozłowską i
Grzegorza Wdowickiego, przedstawiające legendę o bazyliszku. Portal z
czerwonego piaskowca, boniowany, zamknięty półkoliście, w. XVII, w większości rekonstruowany, w nadświetlu kuta krata
z monogramem IHS i datą 1725. |