Rynek 42 (kamienica Montelupich)

Rynek 42, hip. 49, kamienica Montelupich (Filipowska). Narożna, z oficyną tylną od ul. Nowomiejskiej (zob. ul. Nowomiejska nr 4).
Kamienica wzmiankowana w 1440, kiedy to przeszła na własność Andrzeja Edlingera po teściu Janie Bujno; następnie własność Małodobrych, przez których zapewne przebudowana (1467-1469) Witek Małodobry), później Landekerów, a od 1504 do 1622 Filipowiczów, przez których również przebudowana. 
W wyniku tych przebudów powstała późnogotycka kamienica dwutraktowa, podpiwniczona, trzykondygnacjowa (zachowane wątki gotyckie), z dekoracyjną wnęką w sieni (odkrytą w czasie odbudowy i zamurowaną) oraz artykułowanymi elewacjami (pozostałością mała wnęka, zapewne okienna, w elewacji od ul. Nowomiejskiej).
W latach 1655-73 w posiadaniu Karola Montelupiego, poczmistrza królewskiego (właściciel sąsiedniej kamienicy Rynek nr 40), który przed 1659 kamienicę przebudował. Nadany jej wówczas wygląd zewnętrzny zachowany został do 1944 r.
Następnymi właścicielami byli m.i.: rodzina Makinich w. XVII/XVIII, żona malarza Barbara Mockowa 1743, rodzina Lingau w. XVIII/XIX. Na pocz. w. XX adaptacja
parteru na urząd pocztowy zatarła dawny układ wnętrz. W 1928 roku w czasie remontu elewacji pozostawiono nie otynkowany fragment murów gotyckich oraz wnękę gotycką koło portalu od strony ul. Nowomiejskiej.
Polichromię wyk. Wacław Borowski. Po zniszczeniu 1944 zachowane elewacje od strony rynku i ul. Nowomiejskiej oraz ściany wewnętrzne i sklepienia do wysokości parteru. W 1946 huragan zwalił szczyt. Od budowana 1950-3 (wnętrza do 1957) wg proj. Stanisława Żaryna przy współpracy Jerzego Majdeckiego.
Zachowano wygląd zewnętrzny wg stanu sprzed 1944, we wnętrzu, w środkowym trakcie zlikwidowano klatkę schodową i wprowadzono szyb na windę. - Czterokondygnacjowa z mieszkalnym poddaszem, trzytraktowa. Piwnice dwupoziomowe, trzytraktowe. Na wysokości I i II p. od strony sąsiedniej kamienicy (Nowomiejska nr 4) odsłonięty fragment ściany gotyckiej, zapewne z w. XVI. 
Powyżej parteru cala elewacja dekorowana sgraffitem wyk. 1953 przez Zofię i Romana Artymowskich. 

Muzeum Historyczne
m. st. Warszawy

          
Wejście do Muzeum Historycznego, które mieści się we wszystkich kamieniczkach strony Dekerta


Fragment elewacji Rynek 42 (widok od strony Nowomiejskiej) - widoczna wnęka gotycka