Rynek 5 (kamienica
Pod Bazyliszkiem)
![]() |
Rynek nr 5, hip. 37, kamienica Riaucourta (Jeleniowska, Pod Bazyliszkiem). Od 1465 wzmiankowany jako właściciel Jan Kirstan, który przed 1470 wystawił kamienicę, zapewne jednotraktową, o głębokości obecnych dwóch przednich traktów. Od końca w. XV należała do kupieckiej rodziny Gniewańskich, następnie 1507-36 do Siodlarzy (Siodlarzewiczów) i Dambalów (Dąbalów). Ok. 1538 własnością Franciszka Łyszcza, kupca, pisarza sądu radzieckiego, potem burmistrza staromiejskiego, przez którego prawdopodobnie przebudowana; wtedy zapewne dostawiony tylny trakt z izbą i przechodem na podwórze, a piwnice w przedniej części domu podzielone i przesklepione. Potem własnością Wiktoryna Eychela i od 1576 Mikołaja Alexandra (Alexandriniego), medyka i rajcy. 1607 spalona, po czym spadkobiercy sprzedali ją jezuitom, a ci 1614 burmistrzowi Stanisławowi Jeleniowi, który kamienicę odbudował. Po 1632 należała do Jana Kotyńskiego, sekretarza i pisarza kancelarii królewskiej, który wzmiankowany też 1659 i 1669;wówczas układ kamienicy już trzytraktowy. W pierwszej połowie XVIII w. jednym z właścicieli Piotr Riaucourt, bankier; mieściła wówczas jego kantor. W tym czasie nadbudowana do czterech kondygnacji. Ok. 1770-80 fasada zyskała wystrój klasycystyczny, być może za własności Prejów (Breyów), w których rękach (a następnie ich sukcesorów) w ostatnich latach w. XVIII. W 1796 własnością Kwiatkowskich, 1824 Choromańskich, 1831 Nowickich, 1841 Samowiczów i ich spadkobierców, 1908 Zawadzkich. 1871 oficyna tylna jeszcze drewniana. 1928 polichromia fasady wyk. przez Stanisława Rzeckiego. |
|
|
Po 1935 parter przerobiony na urząd pocztowy. Po zniszczeniu 1944 fasada zachowana do wysokości gzymsu wieńczącego. Po rozebraniu pozostałości kamienica odbudowana 1952-53 wg proj. Mieczysława Kuźmy i Lesława Nowakowskiego, w nawiązaniu do stanu sprzed 1944, zachowującego cechy przebudowy z 1770-80, bez oficyn. - Czterokondygnacjowa z mieszkalnym poddaszem, trzytraktowa. Układ wnętrz wyższych kondygnacji nowy, proj. pracowni Piotra Biegańskiego, przystosowany na użytek restauracji „Bazyliszek". Fasada trzyosiowa. Przyziemie nowo projektowane, kuta wywieszka z przedstawieniem bazyliszka proj. Jerzego Brabandera. |
||