|
Między
Zapieckiem, a ul. Wąski Dunaj, zachodnią cześć Rynku
Staromiejskiego zajmują kamienice położone na dziesięciu działkach.
Kamienice te wznoszone były od XV wieku, najstarsza (29) przed 1442
rokiem.
Pierwotnie blok przedzielony prawdopodobnie wąską uliczką poprzeczną, po jej zabudowaniu dwa domy na tej działce połączono przed 1552 w jedną kamienicę. Przebudowy i rozbudowy głównie w. XVII-XVIII doprowadziły do utworzenia się dwufrontowej (Rynek - ul. Piwna) zabudowy działek. Po zniszczeniu 1944 zachowały się piwnice, częściowo przyziemia (nry 15, 17, 21, 23, 27) oraz fasady dwóch kamienic (nry 21 A, 31). Pierzeja odbudowana
została w latach 1948-53.
Numery domów łamane przez numery hipoteczne.
15/119 Simonettich (Hińczowska, Octabińska, Kranichowska, Markiewiczowska)
17/41 Markiewiczowska (Godswillera,
Swingowska, Malkowska)
19/42 kamienica Wójtowska
21/43 Friczowska (Wilczkowska,
Delpaczyńska)
21a/43 kamienica Klucznikowska
(Aftarzowska)
23/44 Urbanowska (Anszultowska,
Serafinowska, Pasowska)
25/45 Rolińska (Swingowska,
Klucznikowska)
27/46 Fukierowska (Korbowska,
Strubiczowska)
29/47 Gizińska
(Sakresowska)
31/48 Książąt Mazowieckich (nazwana niesłusznie)
- Pod św. Anną (Plumhoffska,
Rzepczyńska, Kazubowska, Pod św. Markiem)
|
|

strona Kołłątaja
w latach 60-tych
|
|
Hugo
Kołłątaj patron lewej strony Rynku Starego Miasta urodził się
w 1750 roku. Zmarł w Warszawie 28 lutego 1812 roku. Ksiądz, uczony,
polityk, filozof i publicysta, był jednym z głównych
przedstawicieli polskiego Oświecenia. Kształcił się w Krakowie,
Wiedniu i we Włoszech. Po powrocie do kraju w 1774 objął jedną
z kanonii krakowskich. Zaangażował się w prace Komisji
Edukacji Narodowej i Towarzystwa do Ksiąg Elementarnych. Jako
delegat KEN, w zasiadał w radzie Akademii Krakowskiej a w 1783-1786
został jej rektorem. W 1786,
powołany na urząd referendarza litewskiego, przeniósł się do
Warszawy, gdzie skupił wokół siebie grono zwolenników reform
ustrojowych, publicystów (m.in. T.A. Ostrowskiego, S. Małachowskiego, L.
Strassera), przez przeciwników zwane Kuźnicą Kołłątajowską.
W przeddzień Sejmu Czteroletniego (1788-1792) związał się z opozycją
antykrólewską. Przyczynił się do ukształtowania w Sejmie tzw.
obozu patriotów. W czasie kadencji Sejmu ogłosił 3 części
dzieła Do Stanisława Małachowskiego o przyszłym sejmie
Anonima listów kilka (1788-1789), w których sformułował
program swojego obozu (walka o niezawisłość narodową i reformy
społeczne).
W latach 1791-1792 zosta wybrany podkanclerzym koronnym i członkiem
rządu. Po zwycięstwie Targowicy przebywał na emigracji w Dreźnie
i Lipsku, gdzie napisał dzieło O ustanowieniu i upadku
Konstytucji 3 Maja, wydane w 2 tomach w 1793,
oraz zaangażował się w przygotowania powstańcze 1793-1794.
Kołłątaj brał udział w powstaniu kościuszkowskim jako członek władz
naczelnych, kierownik Wydziału Skarbu w Radzie Najwyższej
Narodowej. Był współautorem uniwersału połanieckiego tj. ustawy o przydzieleniu
ziemi chłopom biorącym udział w powstaniu.
Zmarł w osamotnieniu i zapomnieniu. Patronował wielu ruchom
demokratycznym i niepodległościowym XIX i XX w.
|
|

|