Rynek Staromiejski  

       
zwana dawniej lewą       

Między Zapieckiem, a ul. Wąski Dunaj,  zachodnią cześć Rynku Staromiejskiego zajmują kamienice położone na dziesięciu działkach. Kamienice te wznoszone były od XV wieku, najstarsza (29) przed 1442 rokiem.
Pierwotnie blok przedzielony prawdopodobnie wąską uliczką poprzeczną, po jej zabudowaniu dwa domy na tej działce połączono przed 1552 w jedną kamienicę. Przebudowy i rozbudowy głównie w. XVII-XVIII doprowadziły do utworzenia się dwufrontowej (Rynek - ul. Piwna) zabudowy działek. Po zniszczeniu 1944 zachowały się piwnice, częściowo przyziemia (nry 15, 17, 21, 23, 27) oraz fasady dwóch kamienic (nry 21 A, 31). Pierzeja odbudowana została w latach 1948-53.


Numery domów łamane przez numery hipoteczne.
15/119 Simonettich (Hińczowska, Octabińska, Kranichowska, Markiewiczowska)
17/41 Markiewiczowska (Godswillera, Swingowska, Malkowska)
19/42 kamienica Wójtowska
21/43 Friczowska (Wilczkowska, Delpaczyńska)
21a/43 kamienica Klucznikowska (Aftarzowska)
23/44 Urbanowska (Anszultowska, Serafinowska, Pasowska)
25/45 Rolińska (Swingowska, Klucznikowska)
27/46 Fukierowska (Korbowska, Strubiczowska)
29/47 Gizińska (Sakresowska)
31/48 Książąt Mazowieckich (nazwana niesłusznie) - Pod św. Anną (Plumhoffska, Rzepczyńska, Kazubowska, Pod św. Markiem)

 

 


strona Kołłątaja
w latach 60-tych

Hugo Kołłątaj patron lewej strony Rynku Starego Miasta urodził się w 1750 roku. Zmarł w Warszawie 28 lutego 1812 roku. Ksiądz, uczony, polityk, filozof i publicysta, był jednym z głównych przedstawicieli polskiego Oświecenia. Kształcił się w Krakowie, Wiedniu i we Włoszech. Po powrocie do kraju w 1774 objął jedną z kanonii krakowskich. Zaangażował się w prace Komisji Edukacji Narodowej i Towarzystwa do Ksiąg Elementarnych. Jako delegat KEN, w zasiadał w radzie Akademii Krakowskiej a w 1783-1786 został jej rektorem. W 1786, powołany na urząd referendarza litewskiego, przeniósł się do Warszawy, gdzie skupił wokół siebie grono zwolenników reform ustrojowych, publicystów (m.in. T.A. Ostrowskiego, S. Małachowskiego, L. Strassera), przez przeciwników zwane Kuźnicą Kołłątajowską.
W przeddzień Sejmu Czteroletniego (1788-1792) związał się z opozycją antykrólewską. Przyczynił się do ukształtowania w Sejmie tzw. obozu patriotów. W czasie kadencji Sejmu ogłosił 3 części dzieła Do Stanisława Małachowskiego o przyszłym sejmie Anonima listów kilka (1788-1789), w których sformułował program swojego obozu (walka o niezawisłość narodową i reformy społeczne).
W latach 1791-1792 zosta wybrany podkanclerzym koronnym i członkiem rządu. Po zwycięstwie Targowicy przebywał na emigracji w Dreźnie i Lipsku, gdzie napisał dzieło O ustanowieniu i upadku Konstytucji 3 Maja, wydane w 2 tomach w 1793, oraz zaangażował się w przygotowania powstańcze 1793-1794.
Kołłątaj brał udział w powstaniu kościuszkowskim jako członek władz naczelnych, kierownik Wydziału Skarbu w Radzie Najwyższej Narodowej. Był współautorem uniwersału połanieckiego tj. ustawy o przydzieleniu ziemi chłopom biorącym udział w powstaniu.
Zmarł w osamotnieniu i zapomnieniu. Patronował wielu ruchom demokratycznym i niepodległościowym XIX i XX w.