|
Świętojańska 21 -
kamienica Metrykantów
|

nad
lewym oknem parteru
znajduje się tablica
|
|
ŚWIĘTOJAŃSKA
NR 21, hip. 16, kamienica Szeliżyńska, Metrykantów. Od końca w. XV wzmiankowany dom, własność przedstawicieli kupieckich
i burmistrzowskich rodzin: na przełomie w. XV/XVI Macieja Twardostoja i jego zięcia Mikołaja Pomiana, od 1509 aż do
połowy w. XVII rodziny Szeligów, 1537 wydzierżawiona malarzowi Janowi
Jantasowi. Kamienica wzniesiona przez Szeligów w dwóch etapach: ok. 1519
przez Jana, jako jednotraktowa (wspólna ściana z posesją krawca Pawła,
ul. Świętojańska nr 19), a w drugiej połowie w. XVI rozbudowana o tylny trakt, ze
sklepioną izbą na parterze, zapewne przez następcę Jana, kupca i burmistrza Franciszka Szeligę. Następnymi właścicielami:
do pierwszej połowy w. XVII ks. Wawrzyniec Rudawski, 1644-61 Maciej Wołczyński,
a przez następne półwiecze pisarz kwarciany szlachcic Kowalkowski. Libertowana 1676, zapewne z okazji przebudowy, ponownie
przebudowana 1717 (obie daty na zachowanej tablicy); 1718 zbudowana murowana oficyna (zob. ul. Piwna nr 18). W wyniku przebudów
gruntownie przekształcona: na parterze od frontu wprowadzono dwa sklepy przedzielone wąskim korytarzem; 1743 i 1790 określona jako
pięciokondygnacjowa, trzyosiowa; w podwórzu murowane galerie. 1743 w posiadaniu rodziny Rybczyńskich. Od ok. 1754 do 1790
własność spadkobierców metrykanta Franciszka Cichockiego. Od początku
w. XIX do 1835 własność Walentego Skorochód - Majewskiego, archiwisty, orientalisty i badacza starożytności słowiańskich, metrykanta
koronnego, który 1815 założył tu pierwszą w Polsce drukarnię sanskrycką. 1816 restaurowana (dodana data na tablicy). W w. XIX i XX częste
zmiany właścicieli. Odnawiana 1909. |
|
Po zniszczeniu 1944 zachowane
mury i częściowo sklepienia piwnic oraz częściowo mury i sklepienia parteru (z portalem). Po rozebraniu pozostałości (z wyjątkiem ścian
piwnic od strony nr 19 i 23) odbudowana 1949-54 wg proj. Stefana Krasińskiego, w nawiązaniu do stanu sprzed 1944; nie odbudowano
piątej kondygnacji. Zrekonstruowano fasadę noszącą ślady przebudowy na
początku w. XIX, zmieniając tylko boczne otwory parteru, wprowadzono latarnię oświetlającą klatkę schodową, wewnątrz dawny układ zachowano tylko na parterze. - Czterokondygnacjowa, trzytraktowa. Dach z nowo
projektowaną latarnią. |
|